संपादकीय

म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करताना सर्वसामान्य गुंतवणूकदाराने एखाद्या योजनेने भूतकाळात किती परतावा दिला आहे, या एकाच निकषावर अवलंबून न राहता त्या फंडातील जोखीम आणि त्याने दिलेला परतावा, यांचा संबंध लावण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. त्यासाठी "शार्प रेशो'चा अर्थ समजावून घेतल्यास फंडाची निवड करताना त्याचा उपयोग होऊ शकतो.  कमीतकमी जोखीम घेऊन अधिक काम करणाऱ्या व्यक्तीला आपण "शार्प' अर्थात चाणाक्ष म्हणतो. व्यक्तीप्रमाणेच म्युच्युअल फंडसुद्धा किती "शार्प' आहे, हे ठरविता येते. त्यासाठी "शार्प रेशो'ची मदत घेतली जाते. फंडाने घेतलेली जोखीम आणि दिलेला परतावा याचे गुणोत्तर हा रेशो मांडतो. म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करताना सर्वसामान्य गुंतवणूकदाराने एखाद्या योजनेने भूतकाळात किती परतावा दिला आहे, या एकाच निकषावर अवलंबून…

संपूर्ण आर्थिक नियोजनामध्ये कर नियोजन हा एक महत्त्वाचा भाग आहे. परंतु बऱ्याचदा असे लक्षात येते की आपण कर वाचतो म्हणून एखादी गुंतवणूक करतो. मला अनेकजण असे भेटले आहेत ज्यांनी कर वाचवण्यासाठी आपल्या आर्थिक गरजा न समजून घेता किंवा घाईघाईमधे चुकीच्या गुंतवणूक पर्यायांमधे गुंतवणूक केली आणि मग पस्तावले. प्रत्येक गुंतवणूक पर्यायाचा सर्वांगीण विचार न करता फक्त कर कुशलता पाहून त्यात गुंतवणूक करणे म्हणजे आपल्या मुलाला चुकीच्या शाळेत बसवण्यासारखं आहे. कधी तरी पास होईल या अपेक्षेने आपण मुलाला पुढच्या इयत्तेत घालतो का? तिथे आपण त्याच्या क्षमतेचा, त्या बोर्डाच्या अभ्यासामुळे भविष्यात होणाऱ्या फायद्याचा आणि आपल्याला झेपणाऱ्या खर्चाचा विचार करतोच. तर मग कर वाचवतानासुद्धा…

सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन, अर्थात "एसआयपी' ही संकल्पना आता म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करणाऱ्या सर्वांच्याच परिचयाची झाली आहे. "एसआयपी'सारखे परिणामकारक साधन जर योग्य रीतीने वापरता आले नाही, तर त्याची धार बोथट होईल आणि आपली आर्थिक उद्दिष्टे साध्य करणे शक्‍य होणार नाही. त्यामुळे "एसआयपी'चा घेतलेला वसा कधीही टाकू नये; उलट "स्टेप अप' या पर्यायाचा जरूर उपयोग करून गुंतवणुकीची गती वाढविणे योग्य. "एसआयपी' किती?  मासिक उत्पन्न - मासिक खर्च = मासिक गुंतवणूक, अशा हिशेब न करता उत्पन्न - गुंतवणूक = खर्च, असे ठरविले तरच शिस्तीने दर महिन्याचे "एसआयपी' नक्की होईल म्हणजे आर्थिक उद्दिष्टांनुसार गुंतवणूक करायची रक्कम आधी निश्‍चित करून मगच खर्च करावा. थोडेसे आक्रमक…

बहुतेक छोटे गुंतवणूकदार हे शेअर बाजारात तेजी असताना गुंतवणूक करायला सुरवात करतात आणि जरा अस्थिरता दिसली, की घाईघाईने त्यातून बाहेर पडतात. म्युच्युअल फंडाचे ‘सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन्स’ (एसआयपी) हे बाजारपेठेच्या अस्थिरतेचा फायदा करून देणारे सर्वांत योग्य साधन आहे.  म्युच्युअल फंडाचे ‘सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन्स’ (एसआयपी) हे तुम्हाला बाजारपेठेच्या अस्थिरतेचा फायदा करून देणारे सर्वांत योग्य साधन आहे. म्युच्युअल फंड योजनेतील या सातत्यपूर्ण गुंतवणुकीमुळे बाजारपेठेत तेजी असताना कमी युनिट्‌स आणि मंदी असताना जास्त युनिट्‌स खरेदी केले जातात. या प्रक्रियेमध्ये कालांतराने युनिट्‌स खरेदी करण्याची सरासरी किंमत कमी होते आणि तुम्हाला नियमितपणे केलेल्या गुंतवणुकीचा फायदा होतो. अस्थिर बाजारपेठेत ‘एसआयपी’ थांबविण्याची किंवा ‘एसआयपी’मधून बाहेर पडण्याची वृत्ती आढळून…

सध्या बॅंका मुदत ठेवींवर (एफडी) ७-८ टक्के व्याज देत आहेत, तर काही कंपन्या अपरिवर्तनीय कर्जरोखे किंवा ‘नॉन कन्व्हर्टिबल डिबेंचर’वर (एनसीडी) सुमारे दोन टक्के अधिक म्हणजे ९-१० टक्के व्याज देऊ करीत आहेत. ‘एनसीडी’त गुंतवणूक करण्याआधी ‘एनसीडी’ म्हणजे काय, त्यांचे प्रमुख प्रकार कोणते व पारंपरिक बॅंक एफडीच्या तुलनेत ‘एनसीडी’ किती सुरक्षित, किती तरल असतात आणि दोन्हींचा करपश्‍चात परतावा किती असतो, आदी महत्त्वाचे घटक समजून घेणे गरजेचे असते.   कंपन्या जारी करीत असलेल्या कर्जरोख्यांचे (एनसीडी) दोन प्रकारे वर्गीकरण करता येईल. ‘कन्व्हर्टिबल’ म्हणजे परिवर्तनीय कर्जरोखे आणि ‘नॉन कन्व्हर्टिबल’ म्हणजे अपरिवर्तनीय कर्जरोखे. ज्या कर्जरोख्यांचे पूर्णतः किंवा अंशतः शेअरमध्ये रूपांतर करण्यात येते, त्यांना परिवर्तनीय कर्जरोखे असे…

सध्या प्रत्येक गुंतवणूकदाराला ‘एसआयपी’ची माहिती झाली आहे; परंतु ‘एसटीपी’चे काय? एसआयपीच्या अगदी विरुद्ध पद्धतशीर हस्तांतरण योजना (एसटीपी) हा असा शब्दप्रयोग आहे ज्याची अनेक गुंतवणूकदारांना पुरती माहिती नसण्याचाच संभव आहे. एसआयपी म्हणजे बचत खात्यातून म्युच्युअल फंडात पैसे हस्तांतरित करणे, तर एसटीपी म्हणजे एका म्युच्युअल फंड योजनेतून दुसऱ्या योजनेत पैसे हस्तांतरित करणे. कसा फायदा होतो? जोखमीचे व्यवस्थापन: एसटीपीमुळे अधिक जोखीम असलेल्या श्रेणीतून दुसऱ्या कमी जोखीम असलेल्या मत्तेच्या श्रेणीत पैसे वळवता येतात. उदाहरणार्थ, समजा, तुम्ही निवृत्तीच्या नियोजनासाठी ३० वर्षांसाठी इक्विटी योजनांमध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी एसआयपी सुरू केलीत. तुम्ही जसे निवृत्तीच्या जवळ पोहोचाल तसे तुम्ही फंड मूल्याचे संभाव्य नुकसान होणे टाळण्यासाठी एसटीपी सुरू करू शकता.…

दीर्घ कालावधीचा विचार केला तर इक्विटीमधून फार चांगला परतावा मिळतो, असे वेळोवेळी सिद्ध झाले आहे. इक्विटी परतावा हा सर्वसाधारणपणे जीडीपीच्या दराचे अनुसरण करतो. त्यामुळे अल्प काळातील घसरणीमुळे विचलित न होता म्युच्युअल फंडातील गुंतवणूक किमान पाच ते सात वर्ष कायम राखावी. परताव्यात घटआल्यास फंडाच्या योजनेमध्ये बदल करावा काय? एखाद्या योजनेच्या कामगिरीचा आढावा घेण्यासाठी फंड मॅनेजरला किमान तीन ते पाच वर्षांचा अवधी देण्याची गरज असते. केवळ वर्षभराच्या कालावधीत कोणत्याही योजनेला जोखता येत नाही. तीन वर्षांनंतरही एखादी योजना चांगला परतावा देत नसेल तर मात्र त्यातून बाहेर पडणे योग्य ठरते. यासाठी फंड मॅनेजरचा सल्ला घ्यावा. एसआयपीतील गुंतवणूक किती काळ चालू ठेवावी? आर्थिक उद्दिष्टे साध्य…

आतापर्यंत आपल्याला म्युच्युअल फंडांच्या ‘लिक्विड फंड’ योजनांची ओळख होती. या योजनांमध्ये मूळ मुद्दल (बऱ्यापैकी) सुरक्षित असते आणि परतावा बॅंकेच्या बचत खात्यापेक्षा जास्त मिळतो. ‘ओव्हरनाइट फंड’ योजना यादेखील ‘लिक्विड’ योजनांचाच भाग असून, त्या लिक्विड योजनांसारखेच कार्य करतात. यात प्रवेश आणि बहिर्गमन भार नाही, ‘लॉक-इन-पिरियड’ नाही. यातील एकही पैसा शेअर बाजारामध्ये गुंतविला जात नाही, त्यामुळे शेअर बाजाराची जोखीम नाही. शनिवार-रविवार आणि सुटीच्या दिवशीसुद्धा याचे निव्वळ मालमत्ता मूल्य (एनएव्ही) काढले जाते. पैसे काढण्यासाठी अर्ज दिल्यावर दुसऱ्याच दिवशी सकाळी पैसे बॅंक खात्यात जमा होतात. मग आता फरक काय आहे ते पाहूया.    पैसे गुंतविण्यात फरक! ओव्हरनाइट फंडात फरक केवळ पैसे गुंतविण्यामध्ये आहे. लिक्विड योजनांमधील…

आपण सध्या आर्थिक वर्षांच्या  आठव्या महिन्यांत असल्याने आयकर नियोजनाच्या दृष्टीने कमी कालावधी राहिला असल्याने फंड गटाच्या सरासरीहून अधिक परतावा दिलेल्या एका कर बचत अर्थात ‘ईएलएसएस फंडा’ची ही ओळख. एलआयसी एमएफ टॅक्स प्लान हा ईएलएसएस फंड गटातील २० वर्षे जुना फंड आहे. ईएलएसएस फंड गटात सर्वाधिक रोख रक्कम बाळगणारा फंड असल्याने मागील एका वर्षांत बाजार घसरणीचा सर्वात कमी परिणाम झालेला हा फंड आहे. या फंडाच्या निधी व्यवस्थापनाची सूत्रे ९ मार्च २०१५ पासून सचिन रेळेकर यांच्याकडे आहेत. फंडाची गुंतवणूक मल्टी कॅप फंडाप्रमाणे असून फंडाच्या मालमत्तेत ४७.२९ टक्के लार्ज कॅप, ३०.५६ टक्के मिड कॅप, २.८७ टक्के स्मॉल कॅप प्रकारचे समभाग आहेत. फंडाच्या गुंतवणुकीचा…

क्रेडिट कार्डचे फायदे आणि वापरताना घ्यावयाची काळजी आर्थिक शिस्त पाळून  क्रेडिट कार्डचा वापर केल्यास २० ते ५० दिवसांसाठी बिनव्याजी पैसे वापरायला मिळतात. तुमच्या आर्थिक व्यवहारांनुसार क्रेडिट कार्ड मर्यादा ठरविली जाते. क्रेडिट कार्डवर अतिरिक्त शुल्क न भरता विमा मिळतो. एकापेक्षा जास्त  क्रेडिट कार्ड वापरू नयेत. क्रेडिट कार्डचे बिल वेळेवर भरावे. वार्षिक शुल्क साधारणतः 1100 रुपयांपर्यंत. (बँक आणि क्रेडिट कार्ड प्रकारानुसार शुल्क बदलते ) क्रेडिट कार्ड वापरताना शक्यतो हप्त्यांचा पर्याय टाळावा. अन्यथा व्याज भरावे लागते. तसेच, हप्ता चुकविल्यास अतिरिक्त दंड वेगळा. क्रेडिट कार्डचा वापर एटीएम म्हणून नको. प्रत्येक ठिकाणी वापर टाळावा. तसेच कॅश क्रेडिट घेण्याचा मोह टाळावा. क्रेडिट कार्डचा वापर योग्य झाल्यास…