संपादकीय

तुमच्या मुलाला आर्थिकदृष्ट्या स्वतंत्र करण्याचे अनेक मार्ग आहेत. यातील काही गोष्टींसह तुम्ही सुरुवात करू शकता: ●        बचतीचे महत्त्व: मुलांना त्यांच्या पॉकेटमनीतून बचत करण्यास प्रोत्साहन द्या. गरज आणि इच्छा यातील फरक त्यांना स्पष्ट करून सांगा. उदाहरणार्थ, आईला वाढदिवसानिमित्त घेण्याची भेटवस्तू किंवा डिसनीलॅण्डमधील खरेदी यातील फरक सांगा. यामुळे दीर्घकालीन उद्दिष्टे साध्य होतील. दिलेल्या कालावधीत विशिष्ट रकमेची बचत केल्याबद्दल तुम्ही तुमच्या मुलाला बक्षीस देऊ शकता. असे उद्दिष्ट निश्चित करून दिल्यामुळे मुले सर्व प्रकारच्या पैशाकडे समान आदराने बघतील. मुलांच्या सर्व खर्चाची नोंद ठेवणारे रंगीत शीट, लहान मुलांसाठी पासबुक या काही मार्गांनी तुम्ही त्यांना केलेल्या खर्चाची नोंद ठेवण्याची सवय लावू शकता. ● …

आर्थिक नियोजन करताना सर्वसाधारणपणे यादीत असणारी उद्दिष्टं म्हणजे – मुलांचे शिक्षण, मुलांची लग्न आणि निवृत्ती निधी. या सर्वाची तरतूद झाली की मग नंबर येतो तो गाडी, परदेश प्रवास किंवा एखादा खर्चीक छंद. सगळे मोठे खर्च पटकन असे डोळ्यासमोर येतात आणि त्यानुसार नियोजन सुरू होतं. अशा प्रकारच्या नियोजनातून काही छोटे परंतु वारंवार होणारे खर्च अलगद निसटून जातात. हे खर्च तसे वार्षकि यादीतसुद्धा मोडत नसल्याने त्यांचा विसर पडणं साहजिकच आहे. परंतु यांचा विचार वेळीच झाला तर त्यानुसार तरतूद करता येऊ शकते.  घरातील विद्युत उपकरणे जसं की टीव्ही, वॉिशग मशीन, फ्रीज, मिक्सर, म्युझिक सिस्टीम, इत्यादी गोष्टींना एक वयोमर्यादा असते आणि त्यानुसार त्यांना बदलावं…

मुदत ठेव योजना, सोन्यातील गुंतवणूक, रियल इस्टेट सारख्या पारंपरिक गुंतवणुकीची साधने वाढत्या महागाई किंवा अव्वाच्या सव्वा किंमतींमुळे सर्वसामान्य गुंतवणूकदारांसाठी उपयोगी ठरत नाहीत. तर दुसरीकडे, प्रचंड अस्थिरतेमुळे शेअर बाजारातील गुंतवणूक देखील सर्वसामान्यांच्या आवाक्याच्या बाहेरची गोष्ट असते. अशा वेळी म्युच्युअल फंडातील गुंतवणूक हुकमी एक्का ठरत आहे. म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीचे विशेष फायदे आहेत. त्याची थोडक्यात माहिती घेऊया. तुम्हाला तज्ञांचे मार्गदर्शन मिळतं प्रत्येक म्युच्युअल फंड हाउस त्यांचे फंड व्यवस्थापनेसाठी अनेक फंड मॅनेजर्स व फंड मॅनेजरला साहाय्य करण्यासाठी रिसर्च टीम व व्यावसायिक तज्ञ यांची नेमणूक करत असतात जे तुमच्यासाठी सतत आर्थिक बाजारपेठेवर लक्ष ठेवून असतात. ते विविध क्षेत्रातील आणि कंपन्यांमधील मार्केट ट्रेड्स व भावी संभाव्यता…

माझ्या एका माहितीतील व्यक्तीने आमच्याच जवळच्या गावात एक वर्षापूर्वी ३५ लक्ष रुपयांना flat खरेदी केला व सहा महिन्यात तो flat  २० लक्ष रुपयांना विकायचा आहे अशी जाहिरातही दिली हे का झाले याची चौकशी करता तो flat चौथ्या मजल्यावर असल्याने आणि लिफ्ट नाही म्हणून गैरसोयीचा आहे हे समजले -----याला काय म्हणावे ?? म्हणून घरखरेदी करताना... घर विकत घेण्याचा निर्णय झाला की सर्वप्रथम विचार करावा लागतो तो बजेटचा. त्यासाठी आपल्याजवळ शिलकी रक्कम किती उपलब्ध आहे याचा अंदाज घ्यावा. पुढल्या पाच वर्षात येणाऱ्या म्हणजेच मुलांचे शैक्षणिक  खर्च, घरातली लग्न, व इतर आणखी खर्चाचा अंदाज घेऊन शिलकी रक्कम ठरवावी. नंतर आपल्याला कर्ज किती उपलब्ध…

मल्टि कॅप फंड म्हणजे इक्विटी म्युच्युअल फंडातील वैविध्यूपूर्ण गुंतवणूक. यातील निधी हा विविध प्रकारच्या स्टॉकमध्ये गुंतवता येतो. सेबीच्या नियमानुसार मल्टिकॅपमधील किमान ६५ टक्के निधी हा इक्विटी वा इक्विटीशी संबंधित स्टॉकमध्ये गुंतवणे अनिवार्य आहे. या पोर्टफोलिओमध्ये लार्जकॅप, मिडकॅप व स्मॉलकॅप आदी सर्व प्रकारच्या स्टॉकचा समावेश असतो. मल्टिकॅपचे वैशिष्ट्य म्हणजे यातील गुंतवणूक ही वैविध्यपूर्ण म्हणजे सर्व प्रकारच्या सेक्टरमध्ये तसेच, बाजार भांडवलाच्या बाबतीत सर्व प्रकारच्या कंपन्यांमध्ये केली जाते. या फंडची शिफारस का केली जाते?  नजीकच्या भविष्यकाळात कोणत्या श्रेणीतील फंड चांगली कामगिरी करेल, हे ओळखणे गुंतवणूकदारासाठी अवघड असते. त्यामुळे लवचिक असणारे मल्टिकॅप फंड गुंतवणूकदारांसाठी सोयीस्कर ठरतात. फंड मॅनेजरना या फंडातील गुंतवणूक गरजेनुसार व बाजारातील…

 कुटुंबावर चांगले अर्थसंस्कार करण्यासाठी खालील मुद्दे वाचाच !! घरातल्या प्रत्येकाच्या खर्चावर अंकुश हवाच. खिशात आणि खात्यात जास्तं पैसे राहिले की खर्च होतात. महिन्याच्या सुरुवातीला सगळी गुंतवणूक झाली पाहिजे आणि उरेल त्यात महिना भागवायचा. महिन्याच्या शेवटी आणि पगाराच्या आधी राहिलेली रक्कमसुद्धा गुंतविली गेली पाहिजे. प्रत्येक खर्चाचं बजेट ठरवा. घराच्या नियमित खर्चापासून अगदी पाणी-पुरीच्या नाश्त्यापर्यंत. बाहेर खाण्याचं तर नियोजन पाहिजेच. मुलांच्या ‘पॉकेट मनी’लासुद्धा योग्य मर्यादा असू द्या. त्यांच्या हातून होणारे खर्च योग्य असल्याची शहानिशा वेळोवेळी करा. स्मार्टफोनचा वापर स्वतच्या भल्यासाठी करा. नियमित खर्चाचा हिशेब ठेवण्यासाठी तो खूप उपयोगी पडतो. गुंतवणूक करायला छोटी रक्कमसुद्धा पुरेशी असते. अगदी ५० रुपये जरी वाचवता आले, तरी…

अर्थसंस्कार म्हणजे नक्की काय? माझ्यासाठी या अवजड शब्दांचा अर्थ हा असा – आयुष्य जगण्यासाठी नीतिमत्तेला अनुसरून, स्वतचं कौशल्य वापरून पैसे कमावणं व त्याचा गरजेनुसार वापर करणं, वेळोवेळी इतर गरजूंना मदत करणं आणि मग पुढच्या पिढीसाठी ठेवणं. अशा प्रकारे मिळालेली संपत्ती ही पुरून उरते आणि सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे समाधान देते.  ‘मला माझ्या लहानपणी जे मिळालं नाही ते मी माझ्या पाल्याला देणार!’ ही मानसिकता जवळ जवळ सगळ्याच पालकांची असते. पण मुलांची खरी गरज आणि स्वतची ऐपत हे कुणी तपासतंय का? आणि जिथे पालकांना आर्थिक शिस्त नसेल तर मग मुलांना कोणते धडे मिळणार? खालील मुद्दे तपासून आपल्यावर व आपल्या पाल्यावर आपण अर्थासंस्कर करू…

अर्ली रिटायरमेंटचं सर्वात पहिलं आव्हान आहे ते पुरेसा निवृत्ती निर्वाहनिधी असणं. आपण साठीत रिटायर होतो तेव्हा पुढे साधारणपणे २०-२५ वर्षांच्या काळासाठी सोय करतो. परंतु जर रिटायरमेंट पन्नाशीत घ्यायची असेल, तर पुढे ३०-३५ वर्षांचा मोठा काळ लक्षात घ्यायला हवा. साधारणपणे साठीपर्यंत कौटुंबिक जबाबदाऱ्या संपलेल्या असतात, त्यामुळे नंतर आरोग्याव्यतिरिक्त कुठलेही मोठे खर्च नसतात. पण आजकाल लग्न आणि मुलं दोन्ही उशिरा झाल्याने तसंही हे समीकरण बदलत चाललंय. त्यात जर मुलांचं शिक्षण, त्यांची लग्नं, स्वतचं घर असे सगळे खर्च रिटायरमेंटनंतर भागवावे लागले तर तारेवरची कसरत. जर व्यवस्थित आर्थिक नियोजन केलेलं नसेल तर पसे कमी पडण्याची शक्यता जास्त असते. आर्थिक नियोजन करताना आपण काही अंदाज…

म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक  करताना कोणत्या गोष्टी ध्यानात घेणे गरजेचे आहे, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे ठरते. सुरुवातीची प्रक्रिया इच्छुक गुंतवणूकदाराला केवायसीचा अर्ज भरून देणे आवश्यक असते. या अर्जासोबत एक छायाचित्र, पॅन कार्डची प्रत, निवासाचा व नागरिकत्वाच्या दाखल्याचा पुरावा, बँक खात्याच्या नोंदी द्याव्या लागतात. याशिवाय गुंतवणुकीसंबंधी अर्जही (फर्स्ट इन्व्हेस्टमेंट फॉर्म) निबंधक अथवा फंड हाऊसकडे जमा करणे अनिवार्य असते. काही फंड हाऊस ई सेवाही स्वीकारतात. या माध्यमातूम तुम्ही झटपट गुंतवणूक करू शकता.  योजनेची निवड म्युच्युअल फंडात प्रथमच गुंतवणूक करताना गुंतवणूकदाराने आपले वय, उद्दिष्ट, जोखीम पत्करणाची क्षमता, किती काळासाठी गुंतवणूक करायची आहे या मुद्द्यांचा विचार करणे आवश्यक ठरते. आपले उद्दिष्ट गाठण्यासाठी किती गुंतवणूक करावी…

गुंतवणुका पूर्ण करा  सार्वजनिक भविष्य निर्वाह निधी, विमा हप्ते, इक्विटी लिंक्ड सेव्हिंग्ज स्कीम (ईएलएसएस), मुदत ठेव, गृह कर्जाचा हप्ता वगैरेंमधील गुंतवणूक ३१ मार्चपूर्वी केल्यासच ती आर्थिक वर्ष २०१८-१९ साठी ग्राह्य़ धरली जाते. शेवटच्या दिवसापर्यंत थांबू नका. सुट्टीचा दिवस, चेक वटण्यास लागणारा विलंब वगैरे कारणांमुळे गुंतवणुकीची तारीख १ एप्रिल किंवा त्यानंतर पडल्यास वजावट या वर्षी मिळणार नाही. ही वजावट पुढील वर्षी घ्यावी लागेल. उदा. जीवन विमा हप्ता मार्च २०१९ मध्ये देय असेल आणि विमा हप्ता एप्रिल २०१९ मध्ये भरला असेल तर त्याची वजावट आर्थिक वर्ष २०१८-१९ मध्ये घेता येणार नाही. शिवाय विलंब शुल्क भरल्यास त्याची वजावट मिळत नाही. गुंतवणूक वेळेत न…